Het verschil tussen een automaat rijbewijs en een schakel rijbewijs
Als je in Nederland rijexamen doet, kies je voor examen met een automaat of een schakelauto. Een automaat schakelt zelf. Je hoeft dus niet zelf de koppeling te bedienen en de versnellingspook te gebruiken. Bij een schakelauto doe je dit allemaal zelf. Doe je examen in een auto met automatische versnelling, dan krijg je een aantekening op je rijbewijs. Meestal staat dit als code 78 of 10.02 op het pasje. Deze codes betekenen dat je alleen in auto’s met een automatische bak mag rijden. Wie examen doet in een gewone schakelauto, mag met beide typen auto’s de weg op. Dit verschil is belangrijk voor wat je later wel en niet mag.
Rijden in een handgeschakelde auto met een automaat rijbewijs is niet toegestaan
Wie alleen een rijbewijs voor automaat heeft, mag in Nederland niet rijden in een auto met een handbak. Dit komt doordat je tijdens je examen niet hebt laten zien dat je kunt schakelen. Daarom blijven de regels streng. Met dit rijbewijs riskeer je een boete als je toch in een schakelauto rijdt. Daarnaast kan je verzekering problemen geven als er schade ontstaat. Je mag dus met een automaatrijbewijs in het algemeen alleen gebruikmaken van auto’s met automatische transmissie. Mensen die vaak met verschillende auto’s willen rijden, kiezen meestal voor examen in een handbak. Dan zijn er meer mogelijkheden.
Hoe kun je je automaat rijbewijs omzetten naar een rijbewijs voor schakelauto’s?
Het is mogelijk om alsnog een rijbewijs te halen waarmee je ook met de hand kunt schakelen. Dit doe je niet automatisch, maar daarvoor moet je opnieuw rijexamen doen in een schakelauto. Je hoeft nooit opnieuw theorie-examen te doen als je alleen het praktijkexamen voor schakelauto’s over doet. Pas als je slaagt, wordt de code van je rijbewijs verwijderd. Daarna mag je dus in elke auto rijden, of het nu een handgeschakelde auto is of een automaat. Omzetten is vooral handig als je in het buitenland wilt rijden of als je een baan krijgt waarbij alleen schakelauto’s worden gebruikt.
Automaat rijbewijs in het buitenland en bij het huren van een auto
Met een automaat rijbewijs heb je in verschillende Europese landen te maken met soortgelijke regels. Vaak kijken verhuurbedrijven naar de codes op je rijbewijs voordat je een huurauto meekrijgt. In landen waar handgeschakelde wagens normaal zijn, kan dit problemen geven. Soms zijn automaten duurder of minder beschikbaar. Ook in het algemeen geldt dus: check altijd goed wat het verhuurbedrijf eist en neem bij twijfel contact op. Werkgevers kunnen vragen om een rijbewijs zonder beperking. Internationaal en bij autoverhuur kan een volwaardig rijbewijs veel opties bieden.
Waarom mensen kiezen voor een automaat rijbewijs
Er zijn mensen die bewust niet kiezen voor schakelen. Zij vinden een automaat makkelijker, zeker bij druk verkeer of lichamelijke klachten zoals pijn aan knie of voet. Ook ouderen of mensen die onzeker zijn bij het rijden, kiezen soms deze weg. De stap naar een gewone schakelauto later voelt soms groot. Toch kun je met extra rijlessen en het praktijkexamen alsnog een gewoon rijbewijs behalen. Wie in het algemeen alleen met automaten rijdt, zoals taxi’s of moderne deelauto’s, zal vaak geen problemen ondervinden. Maar volledig overstappen op een auto met handbak kan niet zomaar zonder examen.
Veelgestelde vragen over rijden met een automaat rijbewijs
- Mag ik met een automaat rijbewijs ook korte stukjes schakelauto rijden, bijvoorbeeld van de parkeerplaats naar huis?
Als je alleen een automaat rijbewijs hebt, is het wettelijk niet toegestaan om in een schakelauto te rijden, ook niet over korte afstanden.
- Wat gebeurt er als ik als bestuurder met automaat rijbewijs in een schakelauto rijd en word aangehouden?
Je krijgt een boete omdat je niet het juiste rijbewijs hebt voor een schakelauto. Dit geldt ook als je geen schade maakt.
- Blijft mijn theoriecertificaat geldig als ik opnieuw examen doe in een schakelauto?
Je hoeft je theorie-examen niet opnieuw te halen als je alleen het praktijkexamen over doet om je rijbewijs uit te breiden naar schakelauto’s.
- Heeft het gevolgen voor mijn verzekering als ik met een automaat rijbewijs schakel rijd?
Als je schade rijdt in een schakelauto zonder het juiste rijbewijs, kan je verzekering weigeren uit te keren. Je rijdt dan namelijk zonder geldig rijbewijs.
- Kan ik in het buitenland problemen krijgen met een automaat rijbewijs?
In veel landen zijn de regels hetzelfde als in Nederland. Je moet altijd controleren bij autoverhuur of werken in het buitenland of daar een rijbewijs zonder beperkingen nodig is.


