Airbags zijn een van de slimste uitvindingen in de auto-industrie. In een fractie van een seconde kan zo’n luchtkussen het verschil maken tussen licht en zwaar letsel. De meeste mensen weten dat ze er zijn, maar hoe ze precies werken en wat er allemaal bij komt kijken, is veel minder bekend. Dat is zonde, want het is best bijzonder wat er technisch gezien achter dit systeem schuilgaat.
Van opgevouwen zak naar beschermend kussen
Een luchtkussen ligt netjes opgevouwen weggestopt in het stuurwiel, het dashboard of de zijkanten van de auto. Je ziet er niets van totdat het systeem in werking treedt. Bij een botsing detecteren sensoren binnen enkele milliseconden een sterke vertraging. Die sensoren sturen een signaal naar een gasgenerator, die razendsnel een chemische reactie op gang brengt. Daarbij komt stikstofgas vrij, dat het kussen in minder dan een tiende van een seconde volledig opblaast. Ter vergelijking: één oogopslag duurt al gauw drie tot vier keer zo lang. Na de botsing laat het gas weer los via kleine gaatjes in de zak, zodat de inzittenden niet gevangen zitten achter een strak opgeblazen kussen. Het hele proces, van klap tot leeg kussen, duurt minder dan een halve seconde.
De verschillende soorten luchtkussens in een auto
Moderne auto’s zijn uitgerust met meerdere typen beschermingssystemen tegelijk. Het bekendste is het frontale luchtkussen aan de bestuurderskant, maar er zijn er veel meer. Passagierskussens in het dashboard beschermen de bijrijder bij een frontale botsing. Zijkussens in de stoelen of portieren bieden bescherming bij een zijdelingse aanrijding. Curtain airbags, ook wel gordijnkussens genoemd, klappen neer vanuit de dakrand langs de zijramen en beschermen het hoofd. In sommige auto’s zitten ook kniebeschermers, bedoeld om de benen en knieën op te vangen. Nieuwere modellen hebben zelfs luchtkussens aan de buitenkant, die de klap voor voetgangers opvangen. Al deze systemen werken samen met de gordel, die de eerste en belangrijkste bescherming blijft bij een ongeluk.
Wanneer een luchtkussen niet afgaat of juist wel
Niet elke botsing is zwaar genoeg om de veiligheidssystemen te activeren. Bij een lichte aanrijding of een kop-staartbotsing met lage snelheid blijven de kussens gevouwen. De sensoren bepalen aan de hand van de kracht van de klap of activering nodig is. Dat is ook de reden waarom een luchtkussen soms wel afgaat bij een botsing waarbij de schade aan de auto beperkt lijkt. De kracht waarmee de auto stopt, is dan toch groot genoeg geweest. Andersom kan bij een ernstig uitziende blikschade het systeem juist niet zijn geactiveerd, omdat de klap te langzaam verliep. Dit systeem maakt ook gebruik van informatie over de zitpositie en het gewicht van de inzittenden. Sommige auto’s schakelen het passagierskussen automatisch uit als er een kinderzitje op die stoel staat, of als de sensor geen persoon detecteert.
Onderhoud en vervanging na gebruik
Een luchtkussen is eenmalig te gebruiken. Zodra het is afgegaan, moet het worden vervangen voordat de auto weer de weg op mag. Dat geldt ook voor de gordelspanners, die bij een botsing tegelijk worden geactiveerd. De vervanging is specialistisch werk en mag alleen worden uitgevoerd door een erkend garagebedrijf. Naast vervanging na gebruik is het ook verstandig om oudere auto’s te laten controleren op de staat van het systeem. Na verloop van tijd kunnen componenten verouderen of storingen ontstaan. Een brandend lampje op het dashboard, dat lijkt op een zittende persoon met een bol voor zich, geeft aan dat er iets mis is met het systeem. Negeer dat signaal niet, want een defect systeem werkt mogelijk niet op het moment dat je het nodig hebt. Regelmatige controle door een monteur houdt het systeem betrouwbaar.
Veelgestelde vragen
Kan een luchtkussen letsel veroorzaken?
Een luchtkussen gaat met grote kracht open en kan bij verkeerd gebruik of een verkeerde zitpositie letsel veroorzaken. Zit je te dichtbij het stuurwiel of draag je geen gordel, dan is de kans op schade groter. Kinderen horen daarom altijd achterin te zitten, waar ze minder risico lopen bij het opengaan van een kussen aan de voorkant.
Hoe lang gaat een luchtkussen mee als het niet is gebruikt?
De meeste fabrikanten geven aan dat een luchtkussen tien tot vijftien jaar meegaat zonder gebruik. Na die periode kunnen onderdelen zijn verouderd en minder betrouwbaar zijn geworden. Het is verstandig om bij een oudere auto na te gaan wanneer het systeem voor het laatst is gecontroleerd.
Wat gebeurt er met de auto na het afgaan van een luchtkussen?
Na het afgaan van een luchtkussen is de auto officieel niet meer rijklaar. Alle activeerde onderdelen moeten worden vervangen en de auto moet worden goedgekeurd voordat hij weer gebruikt mag worden. Afhankelijk van de omvang van de schade kan de auto als totaal verlies worden aangemerkt door de verzekeraar.
Werkt een luchtkussen ook als de auto geen stroom meer heeft?
Het activeringsmechanisme werkt via een eigen energiereserve in het systeem zelf. Zelfs als de accu het bij een botsing direct uitgeeft, kan het luchtkussen nog steeds opengaan. Het systeem is zo ontworpen dat het onafhankelijk van de hoofdstroom van de auto kan reageren.
